महँगा इन्स्टिच्युटलाई शिवराजको चुनौती: निःशुल्क भर्चुअल कक्षाले जुरायो सरकारी जागिरको साइत
नवराज पौडेल कपिलवस्तु ,,
शिवराज नगरपालिकाले आफ्ना नगरबासी युवाहरूको सपनालाई साकार तुल्याउन एउटा उत्साहजनक र उदाहरणीय कदम चालेको छ। धेरैजसो युवाहरूको चाहना निजामती सेवा वा शिक्षण पेसामा प्रवेश गरेर राष्ट्रको सेवा गर्ने हुन्छ। तर, गाउँ–गाउँमा प्रतिभा भए पनि आर्थिक अभाव र महँगो कोचिङ शुल्कका कारण ती प्रतिभाहरू अक्सर ओझेलमा पर्ने गर्छन्। यही समस्यालाई मध्यनजर गर्दै शिवराज नगरपालिकाले चालू आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को स्वीकृत वार्षिक कार्यक्रम अन्तर्गत सामाजिक विकास तर्फको बजेटबाट ‘शिक्षक सेवा तथा लोक सेवा’ तयारी कक्षा निःशुल्क सञ्चालन गर्ने जमर्को गरेको हो। यसले आर्थिक रूपमा विपन्न तर बौद्धिक रूपमा सबल विद्यार्थीहरूका लागि एउटा नयाँ आशाको सञ्चार गराएको छ।

​नेपालको सन्दर्भमा लोक सेवा र शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षालाई अत्यन्तै प्रतिस्पर्धात्मक र चुनौतीपूर्ण मानिन्छ। राजधानी काठमाडौँ वा बुटवल जस्ता ठूला सहरका महँगा इन्स्टिच्युटहरूमा पुगेर हजारौँ रुपैयाँ खर्च नगरी तयारी गर्न कठिन हुने मानसिकता समाजमा व्याप्त छ। यस्तो अवस्थामा नगरपालिका आफैँले आफ्ना स्थायी बासिन्दाहरूका लागि निःशुल्क प्याकेज ल्याउनुले स्थानीय सरकार भनेको नागरिकको सुख–दुःखको सारथि हो भन्ने कुरालाई चरितार्थ गरेको छ। नगरपालिकाले जारी गरेको सूचना अनुसार यो कार्यक्रम विशेष गरी राजपत्र अनंकित प्रथम र द्वितीय श्रेणी अर्थात् नायब सुब्बा र खरिददार पदका साथै चौथो र पाँचौँ तहका लागि लक्षित छ। यसबाट निजामती सेवातर्फ आकर्षित युवाहरूले ठूलो राहत महसुस गर्नेछन्।

​नगरपालिकाको यो अभियान निजामती सेवामा मात्र सीमित छैन। शिक्षण सेवालाई आफ्नो भविष्य बनाउन चाहनेहरूका लागि पनि उत्तिकै महत्वका साथ कार्यक्रम अगाडि बढाइएको छ। शिक्षक सेवा आयोगको तयारी गरिरहेका उम्मेदवारहरूका लागि प्रथम र द्वितीय दुवै पत्रको विशेष तयारी कक्षा सञ्चालन गरिनेछ। आधुनिक प्रविधिको उच्चतम प्रयोग गर्दै तीन महिनासम्म अनलाइन वा भर्चुअल माध्यमबाट यी कक्षाहरू सञ्चालन गरिने व्यवस्था मिलाइएको छ। यसले गर्दा घरको कामकाजमा व्यस्त रहने महिलाहरू, दुर्गम भेगका विद्यार्थीहरू र रोजगारीको खोजीमा रहेका युवाहरूलाई आफ्नै घरको अनुकूल समयमा बसेर अध्ययन गर्ने अवसर मिल्नेछ। अब विद्यार्थीहरूले कोचिङ कक्षाकै लागि सहरमा कोठा भाडा लिएर बस्नुपर्ने र अतिरिक्त खर्चको भार बोक्नुपर्ने बाध्यताको अन्त्य भएको छ।

​शिवराज नगरपालिकाको यो पहल केवल एउटा प्रशासनिक निर्णय मात्र नभई यो त सामाजिक रूपान्तरणको एउटा बलियो खम्बा पनि हो। जब स्थानीय सरकारले आफ्ना जनशक्तिको क्षमता विकासमा लगानी गर्छ, त्यसले दीर्घकालीन रूपमा नगरकै विकासमा टेवा पुर्‍याउँछ। स्थानीय स्तरबाटै योग्य र दक्ष जनशक्ति सरकारी सेवामा प्रवेश गर्दा त्यसले समग्र नगरपालिकाको प्रतिष्ठा समेत बढाउनेछ। धेरैजसो प्रतिभावान युवाहरू कोचिङ शुल्ककै कारण बीचैमा पढाइ छोड्ने वा वैदेशिक रोजगारीमा जाने सोच बनाइरहेका हुन्छन्। त्यस्ता युवाहरूलाई स्वदेशमै भविष्य देख्न र सरकारी सेवाको उच्च ओहोदामा पुग्न यस कार्यक्रमले एउटा दरिलो पुलको काम गर्ने निश्चित छ।

​नगरपालिकाले अब छिट्टै नै यस कक्षामा सहभागी हुन चाहने विद्यार्थीहरूका लागि दर्ता प्रक्रिया, विस्तृत समय तालिका र आवश्यक कागजातका बारेमा थप जानकारी सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेको छ। यस कार्यक्रमको प्रभावकारी कार्यान्वयनले अन्य स्थानीय तहहरूलाई पनि आफ्ना नागरिकको बौद्धिक र वृत्ति विकासमा कसरी लगानी गर्न सकिन्छ भन्ने प्रेरणा दिनेछ। अन्त्यमा, शिवराज नगरपालिकाले सुरु गरेको यो ‘सपनालाई पखेटा’ हाल्ने अभियानले भोलिका दिनमा धेरै योग्य राष्ट्रसेवकहरू जन्माउने अपेक्षा गरिएको छ। अब खर्चको अभावले कोही पनि प्रतिभावान विद्यार्थी सरकारी सेवाको प्रतिस्पर्धाबाट बाहिरिनु पर्ने छैन, किनकि नगर सरकार नै उनीहरूको अभिभावक बनेर उभिएको छ