छोराछोरीको पढाइमा अभिभावकको चासो बढाउन विद्यालयको पहल

नवराज पौडेल चन्द्रौटा (कपिलवस्तु) — विद्यालयको घण्टी बजेसँगै बालबालिका कक्षाकोठामा पुग्छन्। शिक्षकले पाठ पढाउँछन्, गृहकार्य दिन्छन् र परीक्षा लिन्छन्। तर शिक्षाको वास्तविक यात्रा विद्यालयको गेटबाहिर पनि जारी रहन्छ। घर फर्किएपछि विद्यार्थीले कस्तो वातावरण पाउँछ, अभिभावकले उसको पढाइबारे कति चासो दिन्छन् र विद्यालयसँग कति संवाद राख्छन् भन्ने कुराले पनि सिकाइको नतिजा निर्धारण गरिरहेको हुन्छ।
यही बुझाइलाई केन्द्रमा राख्दै शिवराज नगरपालिका–५ चन्द्रौटास्थित आवर मदर ल्याण्ड एकेडेमीले अभिभावक अभिमुखीकरण तथा भेला आयोजना गर्‍यो। कार्यक्रममा विद्यालय प्रशासनले अभिभावकलाई केवल शुल्क तिर्ने व्यक्ति होइन, शिक्षाको महत्वपूर्ण साझेदारका रूपमा प्रस्तुत गर्‍यो।
विद्यालय परिसरमा भेला भएका अभिभावकहरू आफ्ना बालबालिकाको पढाइ, व्यवहार र विद्यालयको गतिविधिबारे जानकारी लिन उत्सुक देखिन्थे। शिक्षक र अभिभावकबीचको प्रत्यक्ष संवादले विद्यालय र घरबीचको दूरी घटाउने प्रयास गरेको अनुभव सहभागीहरूले गरेका थिए।
विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष शरद अधिकारीले विद्यार्थीको शैक्षिक उपलब्धि सुधार्न शिक्षकको मेहनत मात्र पर्याप्त नहुने बताउनुभयो। “बालबालिकाले विद्यालयमा सिकेको कुरा घरमा पनि निरन्तर अभ्यास गर्नुपर्छ,” उहाँले भन्नुभयो, “त्यसका लागि अभिभावकको भूमिका निर्णायक हुन्छ।”
पछिल्ला वर्षहरूमा शिक्षाका चुनौतीहरू फेरिएका छन्। मोबाइल फोन, सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मनोरञ्जनका कारण बालबालिकाको ध्यान अध्ययनभन्दा अन्यत्र मोडिने चिन्ता अभिभावक र शिक्षक दुवैमा देखिन्छ। यस्ता चुनौतीबीच बालबालिकाको सिकाइलाई प्रभावकारी बनाउन विद्यालय र परिवारबीच नियमित संवाद आवश्यक भएको शिक्षकहरूको बुझाइ छ।
कार्यक्रममा विद्यालयका प्रिन्सिपल कुलराज ढुङ्गानाले विद्यालयले पाठ्यपुस्तकको ज्ञानसँगै नैतिक शिक्षा, अनुशासन र व्यवहारिक सीप विकासमा जोड दिइरहेको बताउनुभयो। “विद्यार्थीको विकास केवल परीक्षाको अंकले मापन हुँदैन,” उहाँले भन्नुभयो, “उसको व्यवहार, सोच्ने क्षमता र सामाजिक जिम्मेवारी पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ।”
भेलाले रणदिप खतिवडाको नेतृत्वमा अभिभावक संघ गठन गरेको छ। संघका सदस्यमा नमराज न्यौपाने, शान्ता बर्मेली, सरिता आचार्य र सपना कार्की चयन भएका छन्। नवगठित संघले विद्यालय र अभिभावकबीच समन्वय बढाउने, विद्यार्थीसँग सम्बन्धित विषयमा साझा छलफल गर्ने तथा विद्यालयको समग्र विकासमा सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।
सहभागी अभिभावकहरूले पनि विद्यालयसँगको नियमित सम्पर्कले आफ्ना बालबालिकाको प्रगति बुझ्न सहज हुने बताएका छन्। उनीहरूका अनुसार विद्यालय र घरबीचको सम्बन्ध बलियो हुँदा विद्यार्थीले पनि सकारात्मक वातावरण पाउँछन्।
शिक्षाविद्हरूका अनुसार बालबालिकाको सिकाइमा विद्यालय र अभिभावकको संयुक्त भूमिका सबैभन्दा प्रभावकारी मानिन्छ। विद्यालयले ज्ञान दिन्छ भने परिवारले त्यसलाई व्यवहारमा उतार्ने वातावरण तयार गर्छ। यी दुई पक्षबीचको सहकार्य बलियो हुँदा मात्र शिक्षाले अपेक्षित परिणाम दिन सक्छ।
आवर मदर ल्याण्ड एकेडेमीको यो पहल पनि त्यही सहकार्यलाई संस्थागत गर्ने प्रयासका रूपमा हेरिएको छ। अभिभावक भेला र संघ गठनसँगै विद्यालयले शिक्षालाई साझा जिम्मेवारीका रूपमा स्थापित गर्ने सन्देश दिएको छ, जहाँ बालबालिकाको भविष्य निर्माणमा घर र विद्यालय दुवै समान रूपमा जिम्मेवार छन्।